Category Archives: Uncategorized

მითები ლუდის წარმოებაზე

5რატომ  ჰგონიათ ადამიანებს, რომ ბაზარზე თავის დამკვიდრების შემდეგ, მწარმოებელი პროდუქტის ხარისხს აუცილებლად გააფუჭებს?

Continue reading

Advertisements

თავშესაქცევი მეცნიერება – ძალიან საინტერესო ფაქტები ლუდის შესახებ

1

…2009 წელს, როცა დიდი ბრიტანეთის სამხედრო კონტინგენტის მორიგი ნაკადი ავღანეთიდან სამშობლოში ბრუნდებოდა, სამხედრო-საჰაერო ძალების ხელმძღვანელობამ ჯარისკაცებს უჩვეულო სიურპრიზი მოუწყო: გამოიყო საკმაოდ დიდი თანხა, რათა ცხელი წერტილიდან დაბრუნებულებს, სადაც ალკოჰოლის მიღება სასტიკადაა აკრძალული, ლუდით ღირსეულად გამასპინძლებოდნენ.

Continue reading

ლუდი ძველად და ლუდი ახლა…

537962_210714195703812_209313952510503_335581_327005114_n

რა უნდა ვიცოდეთ ქართული თუ უცხოური ლუდის შესახებ!

თუკი სიტყვაში „პური“ ოთხ შეცდომას დავუშვებთ, შედეგს ასეთს მივიღებთ: „ლუდი“…მრავალი საუკუნის მანძილზე ლუდი ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ალკოჰოლური სასმელია, რომელსაც ზოგ შემთხვევაში, ძალიან ბევრი კვების პროდუქტების წინაც კი აყენებს, ძალიან დიდი ადგილი უჭირავს მსოფლიოს პრაქტიკულად ყველა ქვეყნის ბაზრებზე და მოკლედ, ეს ყველაფერი დღესავით ნათელია.

ისტორიას თუ გადავხედავთ, დავრწმუნდებით, რომ ლუდი იხარშებოდა ჯერ კიდევ ისეთი ლეგენდერალი ხალხების დროს, როგორებიც იყვნენ მაგალითად, შუმერები, ხეთები, ურარტუელები, ბაბილონელები, ეგვიპტელები…

imagesლუდს კარგად იცნობდნენ უძველესი ქართველური ტომებიც. მაგალითად, მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ლუდის დამზადების საიდუმლოს კოლხები ჯერ კიდევ იასონისა და არგონავტების გმირული ეპოპეის დროს იყვნენ ნაზიარებნი.

უხსოვარი დროიდან დღემდე ლუდს განსაკუთრებული მნიშვნელობა და ადგილი ჰქონდა მინიჭებული საქართველოს მთაშიც. მთიელებისთვის ლუდი უძველესი დროიდან წმინდა სასმელად მიიჩნეოდა და ყველა წეს-ჩვეულება თუ რიტუალი სწორედ ლუდით სრულდებოდა.

შუმერები ვახსენეთ და აქვე ქართველი მკვლევარის, ელდარ ნადირაძის წიგნს „ქართული ლუდი“ მოვიშველიებთ, სადაც წერია, რომ ჯერ კიდევ უძველესი შუმერები ლუდის 18 სახეობას ამზადებდნენ.

images (1)იქვე იმასაც ვკითხულობთ, რომ ძველი ქართული ტერმინი „ქაშქ“  ნადუღარი ქერის წვენს აღნიშნავს, რაც სხვა არაფერია, თუ არა – ლუდი! მეცნიერები მიიჩნევენ, რომ ქართული „ქაშქ“  მიღებული უნდა იყოს შუმერული „ქაშ“- იდან, რომელიც ამ უძველეს ცივილიზაციაში ლუდის სხვადასხვა სახეობის სახელწოდება გახლდათ.

რატომ შემოინახა ლუდის მოხმარების ჩვევა მთამ და არა ბარმა, ეს უბრალო მიზეზით აიხსნება: საქართველოში უმთავრესი ყურადღება გადატანილი იყო ბარის მევენახეობა-მეღვინეობაზე. ქართული ეთნოგრაფიული მეცნიერებაც იმ ტერიტორიას, სადაც ვაზი ხარობს, ბარად მიიჩნევს, ხოლო სადაც არა – მთად, – განმარტავს ქართველი მკვლევარი.

sacred-beerლუდის სახეობები

საერთოდ, როდესაც რაღაცის კლასიფიკაციას ეხება საუბარი, ერთი ნიშნით ყველაფრის განსაზღვრა საკმაოდ რთულია. ანალოგიური სიტუაციაა ლუდის შემთხვევაშიც, თუმცა გარკვეული სიზუსტის შემოტანა მაინც შესაძლებელია.

images (2)არსებობს ღია და მუქი ფერის ლუდები, მაგრამ ამავე დროს, ღია და მუქი ფერის ლუდი შეიძლება იყოს ორივე, როგორც ზედა დუღილის ასევე – ქვედა დუღილის.

მსოფლიოში ბევრად პოპულარული ქვედა დუღილის ლუდებია. მასზე მოდის მთელი წარმოების 80-90 პროცენტი და კომპანიებიც სწორედ ქვედა დუღილის პროდუქციას აწარმოებს.

რას ნიშნავს ეს ყველაფერი: ქვედა დუღილის ლუდებში გამოიყენება საფუარი, რომელიც გამორჩეულია უფრო ისეთი თვისებით, რომ დუღილის დამთავრების დროს დაბლა ჩამოილექება, ზედა დუღილის კი უფრო მაღლა ადის და ჩამოლექვა შემდეგ ხდება. ანუ პირველ შემთხვევაში გამოიყენება საფუარი, რომელსაც უფრო მსხვილი უჯრედები აქვს და რადგან სიმძიმე მეტი აქვს, იგი დაბლა უფრო ადვილად ჩამოდის. ზედა დუღილის შემთხვევაში უფრო ფქვილისებური უფრედებია, პატარა და შესაბამისად, შედარებით გვიან ილექება.

უფრო მნიშვნელოვანი სხვაობა მაინც ის არის, რომ ქვედა დუღილის ლუდების საფუარის შემთხვევაში დუღილი ხდება დაბალ ტემპერატურაზე: ბადაგი 13 – 15 გრადუსზე დუღდება, მაღალი დუღილის ლუდებზე კი უკვე 22 – 23 გრადუსია საჭირო და შედეგად სხვადასხვა ტიპის არომატი მიიღება.

ქვედა დუღილის შემთხვევაში ლუდს ახასიათებს მკვეთრად გამოხატული ბადაგის არომატი ოდნავ კარამელისა და სვიის არომატი, ზედა დუღილის შემთხვევაში მეტად დამახასიათებელია ხილისა და პარფიუმერიის, ღვინის ტიპის არომატები. აქედან გამომდინარე, მიიღება ორი სხვადასხვა და განსხვავებული ლუდი.

ესე იგი გავიგეთ, რომ არსებობს მუქი და ღია ფერის და ქვედა და ზედა დუღილის ლუდები. გარდა ამისა, ასევე არსებობს ლუდები, რომლებიც მიიღება კონკრეტულად 100 პროცენტი ალაოსგან. ისეთ ქვეყნებში კი, სადაც აქვთ ადგილობრივად, მაგალითად, ხორბლის, ქერის, სიმინდის, ბრინჯის მეურნეობები, წარმოებაში მათაც ამატებენ. ზოგიერთ ქვეყანაში ასე ხდება იმიტომ, რომ პროდუქცია იაფია და მწარმოებლები ნაწარმის დაბალ ფასზე აკეთებენ გათვლას, ზოგან კი უბრალოდ იმიტომ, რომ მიიღონ ის არომატული და გემური თვისებები, როგორიც უფრო მეტად მოსწონთ.

როცა ქართულ ლუდზეა  საუბარი, მწარმოებელ კომპანიებშიც სწორედ  იმ მიმართულების განვითარება მოხდა, რომელიც უფრო ქართველებისთვისაა მიმზიდველი და მისაღები. გარდა იმისა, რომ არსებობს განსაკუთრებული ვიზუალი, არსებობს კიდევ ძალიან გამორჩეული გემო, რაც  მორგებულია სწორედ ქართულ ხასიათზე, თუმცა რასაკვირველია, უდიდეს მოწონებას იმსახურებს უცხოელების მხრიდანაც…

რა სარგებელი მოაქვს ლუდს ჯანმრთელობისთვის….

ლუდი ერთ-ერთი ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ალკოჰოლური სასმელია. ღვინის შემდეგ ის ყველაზე უფრო ჯანსაღ სასმელად ითვლება.

Continue reading

მხოლოდ რაოდენობრივი პროგრესი

1996 წლიდან მოყოლებული, მას შემდეგ რაც საქართველო ოლიმპიურ თამაშებზე დამოუკიდებელი გუნდით და საკუთარი დროშით გამოდის, პირველად მოხდა, რომ წინა ოლიმპიადაზე ნაჩვენები შედეგის გაუმჯობესება ვერ მოხერხდა.  მიზნის მისაღწევად ქართველ სპორტსმენებს ლონდონის ოლიმპიადაზე 3 ოქროსა და 1 ვერცხლის მედალი სჭირდებოდათ, ან ვერცხლის ნაცვლად მინიმუმ 4 ბრინჯაო.
საბოლოოდ ქართულმა დელეგაციამ წინა შედეგებს ხარისხობრივად ვერა, მაგრამ რაოდენობრივად კი გადააჭარბა. ძიუდოისტ ლაშა შავდათუაშვილის ოქროს მოჭიდავეებმა ვლადიმერ ხინჩეგაშვილმა, რევაზ ლაშხმა და დავით მოძმანაშვილმა ვერცხლი, ხოლო მანუჩარ ცხადაიამ, დავით მარსაგიშვილმა და გიორგი გოგშელიძემ ბრინჯაო მიამატეს.  ქართულმა დელეგაციამ საერთო გუნდურ ჩათვლაში მექსიკასთან ერთად 39-ე ადგილი გაიყო.
ცხრილის სათავეში კი რა თქმა უნდა ამერიკის შეერთებული შტატები დარჩა. ბოლო – 46-ე ოქროს მედალი თავის ანგარიშზე საკალათბურთო ნაკრებმა ჩაიწერა.  “დრიმ თიმმა” ფინალში საკმაოდ დაძაბულ ბრძოლაში ესპანეთი დაამარცხა.
მეორე ადგილზე გასულ ჩინელთა პატივსაცემად ბრიტანულ მოედნებსა და დარბაზებში ჰიმნი 38-ჯერ აჟღერდა. გუნდური მესამე ადგილი კი მასპინძლებმა დაიკავეს, 29 ოქროთი.
ბოლოს კი იყო ოლიმპიადის დახურვის კაშკაშა და ფერადოვანი ცერემონიალი, რომლის დამლევსაც ოლიმპიური ესტაფეტა ბრაზილიურმა რიო დე ჟანეირომ გადაიბარა.

ვერცხლის და ბრინჯაოს დღე

საქართველოს ოლიმპიური დელეგაციის ლონდონური მარაგი გუშინ თითო ვერცხლითა და ბრინჯაოთი შეივსო. საგამოფენო ცენტრ “ექსელის” დარბაზში გაშლილი ხალიჩიდან მედლები თავისუფალი სტილით მოჭიდავეებმა გამოიტანეს.
120 კილოგრამ წონით კატეგორიაში დავით მოძმანაშვილი ფინალამდე ისე მივიდა, არც ერთ მეტოქესთან სეტიც არ დაუკარგავს. გადამწყვეტ ორთაბრძოლაში კი უზბეკეთის ნაკრების უხვტიტულა წევრთან, არტურ ტაიმაზოვთან დამარცხდა.  ცნობისთვის, ტაიმაზოვი ოლიმპიადის ფინალში ზედიზედ მეოთხედ გავიდა – 2000 წელს ვერცხლის მედალს დასჯერდა, 2004, 2008 და აგერ, 2012 წლებში კი კვარცხლბეკის უმაღლეს საფეხურზე ავიდა. 33 წლის სპორტსმენმა აქამდე მსოფლიოს ჩემპიონატის 2 ოქროს მედლის მოპოვებაც მოასწრო.
დავით მარსაგიშვილი (84 კგ) ოლიმპიური ჩემპიონობის ერთ-ერთ უმთავრეს კანდიდატად სახელდებოდა, მაგრამ მეოთხედფინალში მოულოდნელად პუერტორიკოელ ხაიმე იუსეპტ ესპინალთან დამარცხდა და საბოლოოდ მხოლოდ მესამე ადგილს დასჯერდა. 
სულ კი გუშინ მედლების 32 კომპლექტი გათამაშდა და აქედან 6 ოქრო რუსეთის დელეგაციამ მიითვალა. მათ განსაკუთრებით მძლეოსნობაში გაილაღეს. გამოსარჩევის 20 კილომეტრ დისტანციაზე სპორტულ სიარულში 20 წლის ელენა ლაშმანოვას მიერ დამყარებული მსოფლიოს რეკორდი.
შედეგიანი დღის შედეგად რუსებს ჯამში 21 ოქრო დაუგროვდათ და საერთო ჩათვლაში მე-4 ადგილს მათ ვეღარავინ შეეცილებათ, თუმცა ვერც თავად შეძლებენ მე-3 ადგილიდან მასპინძელთა ჩამოქვეითებას – ბრიტანელებმა გუშინ ოქროს მედლების საერთო რაოდენობა 28-მდე გაზარდეს.
იამაიკელმა სპრინტერმა უსეინ ბოლტმა ერთხელაც გაიბრწყინა ლონდონის ოლიმპიურ სტადიონზე. ამჯერად სამ თანამემამულესთან ერთად, 4X100 მეტრზე ესტაფეტაში, ოქროს მედალი მსოფლიოს რეკორდით მოიგო. მათ დისტანცია 36,84 წამში გაირბინეს და შარშან ნაჩვენებ თავიანთსავე სარეკორდო მაჩვენებელს 0,2 წამი ჩამოაჭრეს.
ამერიკელებმა 11 აგვისტოს საერთო გუნდურ ჩათვლაში ჩინელებს უკვე 6 ოქროთი გაუსწრეს. ეს კი უკვე იმას ნიშნავდა, რომ 4 წლის წინანდელ პეკინის ოლიმპიურ თამაშებზე განცდილი საერთო მარცხისათვის დამაჯერებელი რევანში აიღეს.
დაბოლოს, ერთი ნაკლებად მოსალოდნელი შედეგიც, რომელიც მამაკაც ფეხბურთელთა ფინალში დაფიქსირდა – ბრაზილიის ნაკრები მექსიკასთან დამარცხდა და ვერცხლს დასჯერდა.

მსაჯები მოკვეთეს, შედეგს ვერავინ შეცვლის

“ჭიდაობაში რომ ყველაფერი რიგზე იყოს და მსაჯები სამართლიან გადაწყვეტილებებს იღებდნენ, დღეს ოქროს მედალით გავიხარებდით” – თქვა გუშინ საღამოს საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის პრეზიდენტმა გია ნაცვლიშვილმა. ნახევარფინალში, ვლადიმერ ხინჩეგაშვილის მიერ, მეორე პერიოდის ბოლო წამებზე რუსეთის ნაკრების წევრ ოთარსულთანოვისთვის შესრულებული გდება აშკარად მომგებიანი იყო და ფინალისტის ვინაობა გადამწყვეტ პერიოდს უნდა გამოევლინა.
ნახევარფინალის შედეგი არა მარტო ნაცვლიშვილის და ქართველი გულშემატკივრების, არამედ საგამოფენო ცენტრ ექსელის საჭიდაო დარბაზში მყოფი ნეიტრალური მაყურებლის აბსოლუტური უმრავლესობის აზრითაც, მსაჯების არაობიექტური გადაწყვეტილების ბრალი იყო. ერთადერთი, ვისაც ცუდ მსაჯობაზე სიტყვაც არ უთქვამს, თავად ხინჩეგაშვილია. 21 წლის მოჭიდავე მხოლოდ საკუთარ თავს ადანაშაულებს, უფრო თამამად უნდა მეჭიდავა და არ წავაგებდიო.
ხინჩეგაშვილისა და ოთარსულთანოვის შეხვედრის მსაჯები ჭიდაობის საერთაშორისო ფედერაციის ხელმძღვანელობამ ოლიმპიადის ბოლომდე დისკვალიფიკაციით დასაჯა. ანალოგიური სანქცია გამოიტანეს მსაჯთა მაგიდის წევრებისთვისაც, რომლებმაც სადავო ეპიზოდის ვიდეოჩანაწერის ნახვის შემდეგ უსამართლობაზე თვალი დახუჭეს.
დამნაშავეები კი დასაჯეს, მაგრამ ამით ქართველები ვერაფერ ხეირს ვნახავთ. რუსეთის ნაკრების წევრი უკვე ოლიმპიური ჩემპიონია, ქართულ ოლიმპიურ ყულაბაში კი 1 ოქროს, 2 ვერცხლისა და 1 ბრინჯაოს მედალია.
გუშინვე ლონდონურ ხალიჩაზე დავით ხუციშვილიც (74 კგ) გავიდა, მაგრამ მეოთხედფინალში რუსეთის სახელით მოჭიდავე აფხაზ დენის ცარგუშთან დამარცხდა.  ბრინჯაოს მედლისთვის ბრძოლის გაგრძელების შანსიც მალევე დაკარგა, რადგან ცარგუშმა ფინალში ვერ გააღწია.
საერთო გუნდურ ჩათვლაში კი უკვე ამერიკელები ლიდერობენ.  სავარაუდოდ ამ უპირატესობას ხელიდან აღარ გაუშვებენ.